Katja Mater in Marres, Maastricht

december 30, 2013 § Een reactie plaatsen

Aandachtig, geduldig bouwt Katja Mater (°1979) aan haar illusoire geometrische ruimtes met fotografie en verf. Wat ze ons laat zien, is niet per se wat er zich daadwerkelijk voor een cameralens heeft afgespeeld in de korte tijd dat de film normaliter wordt belicht. Nee, ze laat haar camera, telkens hetzelfde stuk film belichtend, een langzaam proces vastleggen – wat uiteindelijk één beeld oplevert. Tijd en beweging, veranderinen vorm, Mater kookt die fluïde kwaliteiten in tot een concrete massa ontstaat: een film, een foto waarop vlakken gelijktijdigheid suggereren, maar zijn ontstaan doordat ze een en eenzelfde negatief telkens belichtte, terwijl ze voor de lens vlak na vlak aanbracht. Dat leidt tot een vorm die plastisch aandoet, maar dus vooral het residu van een actie blijkt te zijn.Image

Ze is niet te beroerd om zich in de kaarten te laten kijken in haar tentoonstelling ‘What We See And What Whe Know’ in expositieruimte Marres in Maastricht. Daar zien we bewerkt papier en de foto die het resultaat is van die bewerking doordat ze keer op keer hetzelfde negatief de veranderingen liet vastleggen. Dan zie je hoe het uiteindelijke resultaat een onscherpte kent. Af en toe is er toch een vakje minimaal verschoven, een lijntje weifelt her en der. De gefotografeerde kleuren zijn zachter, zwevend haast, vergeleken met het origineel. Object aan de ene kant, handeling aan de andere, terwijl de tijd die het Mater kostte om eraan te werken net zo goed ergens besloten zit in het resultaat. Zo ziet gestolde tijd er dus uit: als een onscherpe, maar onuitwisbare herinnering.

Kleurenschijf

Dat biologisch trage kijken van ons, met een netvlies dat van nature nazindert van beweging en kleur, past Mater toe op film, terwijl ze vlakken schildert in een kleurcirkel. In de film ‘Searching for White’ (2009) danst Mater rond met een kwast, op zoek naar een kleurencombinatie die het dichtst bij wit in de buurt komt. Een kleurenschijf draait rond, soms schieten vreemde schaduwen door het beeld. Maar alles zit net even anders: de camera draait, de cirkel staat stil. En die schaduw blijkt Mater zelf te zijn, terwijl ze die kleurvlakken aanpast. Niets is wat het lijkt bij. Haar handelingen leiden tot een abstracte waarheid die alleen bestaat bij de gratie van het medium dat ze gebruikte. Dat onze blik beperkt is, is een gegeven. Wat Mater zo sterk maakt, is dat ze fotografie zo enorm eigenzinnig gebruikt: wat we associëren met een stukje vastgelegde waarheid lijkt een momentopname van de realiteit. Maar Mater manipuleert alle mogelijkheden en onze verwachtingen erbij met als resultaat die prachtige abstractie. ‘What we See’ is de eersteling van de nieuwe directeur Valentijn Byvanck die voorheen directeur van het Zeeuws Museum was. Maters attributen zijn net zo belangrijk als de uiteindelijke resultaten: ze bouwde een ruimte van spaanplaat vol schuin geplaatste vlakken en muurtjes. En boorde gaten in de wanden. Daar doorheen piepten camera’s die fotografeerden hoe zij al die schots en scheve ruimtes bewerkte: van blauw, naar zwart. En dan blijkt weer dat de weergave op fotopapier een beter geheugen heeft dan het object zelf. Want waar op het fotopapier het onderliggende blauw nog doorschemert, heeft de zwarte verf in de installatie al het oorspronkelijke blauw genadeloos opgeslokt.

De expositie voelt zich thuis in het statige herenhuis met de kamers en gangetjes van Marres. De fictieve ruimtelijkheid van haar werk strekt zich uit naar de reële omgeving. Want ze gebruikte een hoek in Marres om vijf instant foto’s te maken: door muren en vloer vlak voor vlak van wit naar zwart te schilderen. En daarna weer wit. Die ‘Site Specific Density Drawings’ laten zien dat Mater net zo goed moeiteloos grote, bestaande ruimtes aankan, als kleinere, door maquettes gesuggereerde en dus fictieve ruimtes. De mogelijkheden voor nieuwe werken in krochten en hoeken zijn legio, terwijl het uitgangsprincipe min of meer gelijk blijft. Het gaat haar soepel af. Die bereidheid om tijd en ruimte op te rekken, niet alleen voor haar publiek, maar ook voor zichzelf, zorgt ervoor dat ze met gemak blijft betoveren.

Deze recensie verscheen in  H ART 118, 7 november 2013

 

Katja Mater, ‘What We See And What We Know’ tot 8 december in Marres, Capucijnenstraat 98, Maastricht, NL. Open wo-zo van

12-17 u. http://www.marres.org Bij de tentoonstelling verschijnt een monografie van Maters werk, uitgegeven door Roma Publishers,

35 euro.

Advertenties

Getagd: , , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Wat is dit?

Je leest nu Katja Mater in Marres, Maastricht voor Machteld Leij.

Meta

%d bloggers liken dit: